دعاهاى روزها (دعاهايى كه روزانه خوانده مى شود و ساعت معيّنى ندارد)
ياد خدا مايه بيدارى دل و آرامش روح و دورى شيطان و نجات از چنگال هواى نفس است لذا در روايات معصومين(عليهم السلام) دعاهاى متعدّد و پرمحتوايى براى توجّه قلبها به خدا براى هر روز وارد شده است. از جمله:
1ـ به سند معتبرى از امام صادق(عليه السلام) نقل شده كه فرمود: اگر مؤمنى در يك روز گرفتار گناهانى شود سپس از روى ندامت و پشيمانى به در خانه خدا رود و استغفار ذيل را بخواند خدا گناهان او را مى بخشد:
اَسْتَغْفِرُاللهَ الَّذى لا اِلهَ اِلاّ هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ، بَديعُ السَّمواتِ وَالاَْرْضِ،
آمرزش خواهم از خدايى كه معبودى جز او كه زنده و پاينده است نيست پديدآرنده آسمانها و زمين
ذُوالْجَلالِ وَالاِْكْرامِ، وَ اَسْئَلُهُ اَنْ يُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، وَ اَنْ
و صاحب جلالت و بزرگوارى و از او خواهم كه بر محمّد و آل او درود فرستد و
يَتُوبَ عَلَىَّ.(1)
توبه ام بپذيرد.
2ـ و نيز به سند معتبر ديگرى از آن حضرت نقل شده كه فرمود: هر كس كه هر روز هفت مرتبه بگويد: اَلْحَمْدُ لِلّهِ عَلى كُلِّ نِعْمَة كانَتْ اَو هِىَ كائِنَةٌ / ستايش از آن خداست به هر نعمتى كه بوده يا پس از اين خواهد بود.
شكر نعمتهاى گذشته و آينده را بجا آورده است.(2)
3ـ و نيز به سند معتبر ديگرى از آن حضرت(عليه السلام) روايت شده كه:«هر كس هر روز 25 مرتبه بگويد:
اَللّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤمِنينَ وَ الْمُؤمِناتِ، وَ الْمُسْلِمينَ وَ الْمُسْلِماتِ.
خدايا بيامرز مردان مؤمن و زنان با ايمان را و مردان مسلمان و زنان مسلمان را.
خداوند به عدد هر مؤمنى از مؤمنين گذشته و آينده تا روز قيامت، در نامه اعمالش حسنه مى نويسد... و بر درجاتش در بهشت مى افزايد».(3)
4ـ و نيز به سند معتبر ديگرى از آن حضرت نقل شده كه: «هر كس هر روز صد مرتبه بگويد: «لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّهِ» جنبش و نيرويى نيست جز به خدا خداوند هفتاد نوع بلا، كه كمترين آن همّ و غمّ است را از او دفع نمايد(4)، و در روايتى ديگر آمده: هرگز دچار فقر نمى شود.(5)
5ـ مرحوم «كلينى» و بزرگان ديگر از امام صادق(عليه السلام) نقل كرده اند كه: پيامبر(صلى الله عليه وآله) هر روز هفتاد مرتبه «أستغفر اللّه» و هفتاد مرتبه «وَ اَتُوبُ اِلَى اللهِ» مى گفت.(6)
6ـ در «كشف الغمّه» به سند معتبر از رسول خدا(صلى الله عليه وآله) نقل شده است كه هر كس در هر روز صد مرتبه «لا اِلهَ اِلاَّ اللّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ الْمُبينُ» بگويد از فقر و از وحشت قبر در امان باشد و بى نيازى را به سوى خود جلب كند و درهاى بهشت به رويش باز شود.(7)
7ـ «قطب راوندى» در كتاب «دعوات» خود، از امام على بن موسى الرضا(عليهما السلام) نقل كرده كه هر كس اين ذكر را هر روز بگويد حاجتش برآورده شده و بر دشمنش غلبه مى كند و هر اندوهى داشته باشد برطرف مى گردد:
سُبْحانَ اللهِ كَما يَنْبَغى للهِِ، وَالْحَمْدُللهِِ كَما يَنْبَغى للهِِ، وَ لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ كَما
منزه است خدا چنانچه سزاوار خداست و ستايش براى خدا چنانچه سزاوار خداست و معبودى جز او نيست چنانچه
يَنْبَغى للهِِ، وَاللهُ اَكْبَرُ كَما يَنْبَغى للهِِ، وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللهِ كَما يَنْبَغى
او را شايد و خدا بزرگتر از توصيف است چنانچه او را سزد و نيرو و جنبشى نيست جز به خدا چنانچه او را سزد
لِلّهِ، وَ صَلَّى اللهُ عَلى مُحَمَّد النَّبِىِّ وَ عَلى اَهْلِ بَيْتِهِ، وَ جَميعِ الْمُرْسَليـنَ
و درود خدا بر محمّد آن پيامبر بزرگوار و بر خاندانش و بر تمام رسولان و
وَالنَّبِيّينَ حَتّى يَرْضَى اللهُ.(8)
پيامبران تا آن جا كه خدا خشنود گردد.
8ـ از رسول گرامى(صلى الله عليه وآله) روايت شده كه هر كس كلمات ذيل را هر روز ده بار بگويد علاوه بر پاداشهاى مهمّ ديگر، از شرّ ابليس و لشكريانش در امان مى ماند، دين او ادا و همّ و غمّ او زايل مى گردد و در مشكلش گشايشى بوجود مى آيد:
اَعْدَدْتُ لِكُلِّ هَوْل لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ، وَ لِكُلِّ هَمٍّ وَ غَمٍّ ما شاءَاللهُ، وَ لِكُلِّ نِعْمَة
مهيا كردم براى هر بيم و هراسى «لااله الاالله» را و براى هر غم و اندوهى «ماشاءالله» را و براى هر نعمتى
اَلْحَمْدُ للهِِ، وَلِكُلِّ رَخآء اَلشُّكْرُ للهِِ، وَ لِكُلِّ اُعْجُوبَة سُبْحانَ اللهِ، وَ لِكُلِّ
«الحمدلله» را و براى هر آسودگى «الشكرلله» و براى هر شگفتى «سبحان الله» و براى
ذَنْب اَسْتَغْفِرُاللهَ، وَ لِكُلِّ مُصيبَة اِنّا لِلّهِ وَ اِنّا اِلَيْهِ راجِعُونَ، وَ لِكُلِّ ضيق
هر گناهى «استغفرالله» و براى هر پيش آمد ناگوار «انالله و انااليه راجعون» و براى هر فشار و سختى
حَسْبِىَ اللهُ، وَ لِكُلِّ قَضآء وَ قَدَر تَوَكَّلْتُ عَلَى اللهِ، وَ لِكُلِّ عَدُوٍّ اِعْتَصَمْتُ
«حسبى الله» و براى هر قضا و قدرى «توكلت على اللّه» و براى هر دشمنى «اعتصمت بالله»
بِاللهِ، وَ لِكُلِّ طاعَة وَ مَعْصِيَة لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللهِ الْعَلِىِّ الْعَظيمِ.(9)
و براى هر اطاعت و نافرمانى «لاحول ولا قوة الاّ بالله العلى العظيم» را.
9ـ در «ثواب الاعمال»، «كافى» و كتاب «محاسن» از امام صادق(عليه السلام) از رسول خدا(صلى الله عليه وآله) نقل شده كه فرمود: كسى كه هر روز پانزده مرتبه بگويد:
لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ حَقّاً حَقّاً، لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ ايماناً وَ تَصْديقاً، لا اِلهَ اِلاَّ اللهُ عُبُودِيَّةً وَرِقّاً.
معبودى نيست جز خدا كه حق است حق، معبودى نيست جز خدا از روى ايمان و تصديق معبودى نيست جز خدا از روى بندگى و بردگى.
خداوند با لطف و رحمتش به او توجّه مى كند و نظرش را از او برنگرداند تا داخل بهشت شود.(10)
10ـ «قطب راوندى» روايت كرده است كه عابدى از بنى اسرائيل از خداوند درخواست كرد كه اى پروردگار من، حال من نزد تو چگونه است; آيا خير است تا افزون كنم، يا شرّ است تا از آن توبه نمايم؟
خداوند فرشته اى را به سوى او فرستاد و به او گفت: تو نزد خدا هيچ خير ندارى، گفت اى پروردگار من، پس كجاست اعمال من؟! در جواب گفت: هرگاه عمل خيرى انجام مى دادى مردم را از آن آگاه مى ساختى و دوست داشتى كه در ميان مردم به عنوان شخص خوبى به حساب آيى و از تو به نيكى ياد كنند، لذا به آنچه مى خواستى رسيدى، اين جواب بر آن عابد گران آمد و غمگين شد، خداوند بار ديگر پيكش را فرستاد و به او گفت: خداى تبارك و تعالى مى فرمايد: (براى جبران گذشته) از همين لحظه خودت را در اختيار من قرار ده با صدقه اى كه هر روز به عدد رگهاى بدنت پرداخت مى كنى. عرض كرد: اى پروردگار من! آيا كسى توان چنين چيزى را دارد؟ جواب آمد: هر روز 360 مرتبه بگو:
«سُبْحانَ اللّهِ وَ الْحَمْدُ لِلّهِ، وَ لا اِلهَ اِلاَّ اللّهُ وَ اللّهُ اَكْبَرُ، وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّهِ».(11)
منزّه است خدا و ستايش از آنِ خداست و معبودى نيست جز خدا و خدا بزرگتر از توصيف است و جنبش و نيرويى نيست جز به خدا.
11ـ در روايت ديگرى از امام صادق(عليه السلام) آمده است كه: هر كس به مدّت دو ماه پى درپى، هر روز چهارصد مرتبه كلمات ذيل را بگويد، خداوند علم و مال فراوان به او روزى مى كند:
اَسْتَغْفِرُاللهَ الَّذى لا اِلهَ اِلاَّ هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ، اَلرَّحْمنُ الرَّحيمُ، بَديعُ
آمرزش خواهم از خدايى كه معبودى جز او نيست زنده و پاينده و بخشاينده و مهربان پديدآرنده
السَّمواتِ وَالاَْرْضِ، مِنْ جَميعِ ظُلْمى وَ جُرْمى وَ اِسْرافى عَلى نَفْسى،
آسمانها و زمين (آمرزش) از تمام ستمكارى و جنايت و زياده روى بر خود
وَ اَتُوبُ اِلَيْهِ.(12)
و بسويش توبه كنم.
12ـ «مرحوم كفعمى» و بزرگان ديگر روايت كرده اند كه خواندن اين دعا در هر روز، مستحب است:
اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ بِنُورِ وَجْهِكَ الْمُشْرِقِ الْحَىِّ الْباقِى الْكَريمِ، وَ اَسْئَلُكَ
خدايا از تو مى خواهم به نور تابناك ذاتت كه زنده و پايدار و بزرگوار است و از تو خواهم
بِنُورِ وَجْهِكَ الْقُدُّوسِ الَّذى اَشْرَقَتْ بِهِ السَّمواتُ، وَانْكَشَفَتْ بِهِ
به نور پاك ذاتت كه تابان گشت بوسيله اش آسمانها و برطرف گشت بدان
الظُّلُماتُ، وَ صَلُحَ عَلَيْهِ اَمْرُ الاَْوَّلينَ وَالاْخِرينَ، اَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّد
تاريكيها و اصلاح گشت بدان كار اوّلين و آخرين كه درود فرستى بر محمّد
وَآلِهِ، وَ اَنْ تُصْلِحَ شَاْنى كُلَّهُ.(13)
و آلش و همه كارهايم را اصلاح كنى.
13ـ از امام باقر(عليه السلام) روايت شده است كه فرمود: كسى كه هر روز كلمات ذيل را بگويد خداوند مشكلات دنيا و آخرتش را حل مى كند:
بِسْمِ اللهِ، حَسْبِىَ اللهُ، تَوَكَّلْتُ عَلَى اللهِ، اَللّهُمَّ اِنّى اَسْئَلُكَ خَيْرَ اُمُورى
بنام خدا بس است مرا خدا توكل كنم بر خدا خدايا از تو خواهم خير و خوبى كارهايم را
كُلِّها، وَ اَعُوذُ بِكَ مِنْ خِزْىِ الدُّنْيا وَ عَذابِ الاْخِرَةِ.(14)
همگى و پناه برم به تو از خوارى دنيا و عذاب آخرت.
14ـ و نيز روايت شده است كه هر كس هر روز هفت مرتبه دعاى ذيل را بخواند خداوند مشكلات دنيا و آخرتش را كفايت مى كند:
حَسْبِىَ اللهُ رَبِّى،اَللهُ لا اِلهَ اِلاّ هُوَ،عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ،وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظيمِ.(15)
بس است مرا خدا پروردگارم خداست معبودى جز او نيست بر او توكل كنم و اوست پروردگار عرش عظيم.
15ـ همچنين روايت شده است: هر كس در طول يك سال، هر روز اين دعا را بخواند، از دنيا نمى رود تا جاى خود را در بهشت ببيند:
سُبْحانَ الدّآئِمِ الْقآئِمِ، سُبْحانَ الْقآئِمِ الدّآئِمِ، سُبْحانَ الْواحِدِ الاَْحَدِ،
منزه است خداى جاويدان پابرجا منزه است پا برجاى جاويدان منزه است يگانه يكتا
سُبْحانَ الْفَرْدِ الصَّمَدِ، سُبْحانَ الْحَىِّ الْقَيُّومِ، سُبْحانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ،
منزه است بى همتاى بى نياز منزه است زنده پاينده منزه است خدا و به حمد او مشغولم
سُبْحانَ الْحَىِّ الَّذى لايَمُوتُ، سُبْحانَ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ، سُبْحانَ رَبِّ
منزه است زنده اى كه نميرد منزه است فرمانرواى پاكيزه منزه است پروردگار
الْمَلائِكَةِ وَالرُّوحِ، سُبْحانَ الْعَلِىِّ الاَْعْلى، سُبْحانَهُ وَ تَعالى.(16)
فرشتگان و روح منزه است والاى برتر منزه است و برتر.
16ـ هنگام ظهر، نخستين كارى كه انجام مى دهى خواندن اين دعا باشد، كه امام باقر(عليه السلام) به يكى از ياران خود فرمود: محافظت بر اين دعا كن همان گونه كه از چشم هايت محافظت مى كنى:
سُبْحانَ اللهِ وَ لا اِلهَ اِلاَّ اللّهُ، وَ الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذى لَمْ يَتَّخِذْ صاحِبَةً وَ لاوَلَداً،
منزه است خدا و معبودى جز خدا نيست و ستايش خاصّ خدايى است كه نگرفته همسرى و نه فرزندى
وَلَمْ يَكُنْ لَهُ شَريكٌ فِى الْمُلْكِ،وَلَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِىٌّ مِنَ الذُّلِّ،وَكَبِّرْهُ تَكْبيراً.(17)
و نيست برايش شريكى در فرمانروايى و نيست برايش سرپرستى از خوارى و به بزرگى او را تكبير گوى.
يادآورى لازم: بديهى است هدف از خواندن اذكار و دعاهاى فوق تنها لقلقه زبان نيست بلكه افراد با ايمان بايد در محتواى آنها بينديشند و روح و جان و خلق و خوى خود را با آن تطبيق دهند، تا شاهد مقصود را در آغوش گيرند.
و نيز روشن است كه انجام همه اينها براى همه كس ميسّر نيست، هر كس به مقدار توانش مى تواند از اين خرمن عطرآگينِ اذكار و دعاها خوشه هايى بچيند و مشام جان خود را معطّر سازد، و در مسير هدايت و خودسازى، هر روز گامهاى برجسته ترى بردارد.
1. كافى، جلد 2، صفحه 438، حديث 7.
2. ثواب الاعمال، صفحه 9.
3. ثواب الاعمال، صفحه 161.
4. همان مدرك، صفحه 162.
5. بحارالانوار، جلد 84، صفحه 10.
6. كافى، جلد 2، صفحه 504، حديث 5.
7. كشف الغمّه، جلد 2، صفحه 164.
8. دعوات راوندى، صفحه 46، حديث 114.
9. بحارالانوار، جلد 84، صفحه 5، حديث 8.
10. ثواب الاعمال، صفحه 9 و كافى، جلد 2، صفحه 519، حديث 1 و محاسن، جلد 1، صفحه 32 (با مقدارى تفاوت).
11. دعوات راوندى، صفحه 135، حديث 336 و بحارالانوار، جلد 84، صفحه 10، حديث 18.
12. بحارالانوار، جلد 84، صفحه 20، حديث 21.
13. بلد الامين، صفحه 146 و بحارالانوار، جلد 84، صفحه 7، حديث 10.
14. بحارالانوار، جلد 84، صفحه 6، حديث 9.
15. همان مدرك، حديث 8.
16. بحارالانوار، جلد 84، صفحه 6، حديث 9.
17. مفتاح الفلاح، صفحه 186 و فقيه، جلد 1، صفحه 225، حديث 675 و بحارالانوار، جلد 55، صفحه 167، حديث 28.
|
